สิงคโปร์ร่วงสู่อันดับ 7 ใน Global Talent Competitiveness 2025 จากแรงกดดันค่าครองชีพที่สูงขึ้น

ในการจัดอันดับดัชนีขีดความสามารถด้านบุคลากร IMD World Talent Ranking 2025 โดย IMD World Competitiveness Center ซึ่งเผยแพร่เมื่อเดือนกันยายน 2568 พบว่าสวิตเซอร์แลนด์ ลักเซมเบิร์ก และไอซ์แลนด์ ครองสามอันดับแรกตามลำดับ ขณะที่ฮ่องกงอยู่ในอันดับที่ 5 และเป็นอันดับหนึ่งของเอเชีย ส่วนสิงคโปร์อยู่ในอันดับที่ 7 ของโลก โดยปรับลดลง 5 อันดับ จากอันดับที่ 2 ในปี 2567 และสูญเสียสถานะผู้นำในภูมิภาคเอเชีย

ดัชนีดังกล่าวเป็นตัวบ่งชี้ความเข้มแข็งของทุนมนุษย์ (Human Capital) โดยสะท้อนถึงความสามารถของประเทศในการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการพัฒนา ดึงดูด และรักษาบุคลากรที่มีทักษะและศักยภาพสูงไว้ภายในระบบเศรษฐกิจได้มากน้อยเพียงใด จากการประเมินในหมวดหลัก ได้แก่ (1) การลงทุนและพัฒนา (Investment & Development) เช่น การใช้จ่ายด้านการศึกษาและการฝึกอบรมแรงงาน (2) ความน่าดึงดูด (Appeal) เช่น คุณภาพชีวิตและค่าครองชีพ รวมถึงความสามารถในการดึงดูดแรงงานต่างชาติ และ (3) ความพร้อม (Readiness) ได้แก่คุณภาพและความสอดคล้องของแรงงานกับความต้องการตลาด

เหตุผลที่สิงคโปร์ได้รับการจัดอันดับลดลงในดัชนี Global Talent Competitiveness

สาเหตุสำคัญที่ทำให้สิงคโปร์ร่วงจากอันดับ 2 ในปี 2567 ลงมาอยู่อันดับ 7 ในปี 2568 มาจากการสูญเสียคะแนนในสองหมวดหลัก

(1) หมวดความน่าดึงดูด (Appeal) สิงคโปร์ตกจากอันดับ 5 ในปี 2567 มาอยู่ที่อันดับ 9 ของโลก สาเหตุหลักมาจากค่าครองชีพที่สูง ส่งผลให้การดึงดูดและรักษาบุคลากรทำได้ยากขึ้น แม้ว่าสภาพแวดล้อมทางธุรกิจและระดับรายได้โดยรวมจะยังถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่ดีอยู่ก็ตาม และ

(2) ด้านการลงทุนและการพัฒนา (Investment & Development) สิงคโปร์ปรับลดจากอันดับที่ 22 ลงมาอยู่ที่อันดับ 30 ของโลก โดยมีปัจจัยสำคัญจากการใช้จ่ายด้านการศึกษาเพียงร้อยละ 2.1 ของ GDP ซึ่งจัดอยู่ในอันดับที่ 63 สะท้อนให้เห็นว่าการจัดสรรงบประมาณเพื่อการพัฒนาทุนมนุษย์อย่างครอบคลุมยังอยู่ในระดับจำกัด

อย่างไรก็ดี สิงคโปร์ยังคงมีความได้เปรียบด้านความพร้อมของแรงงาน (Readiness) ซึ่งปรับลดจากอันดับ 1 มาอยู่ที่อันดับ 2 ของโลก โดยคะแนนประเมินในหลายมิติยังคงอยู่ในระดับสูง อาทิ การมีแรงงานคุณภาพที่มีทักษะตรงตามความต้องการของตลาด การศึกษาที่โดดเด่นในสาขา STEM และผลการประเมิน PISA ที่อยู่ในอันดับต้น ๆ ของโลก ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการรักษาความสามารถในการแข่งขันของสิงคโปร์ในระยะยาว นอกจากนี้ สิงคโปร์ยังคงมีจุดแข็งที่สำคัญในด้านระบบสาธารณสุขซึ่งช่วยเสริมคุณภาพชีวิตของแรงงาน

ปัญหาค่าครองชีพสูงในสิงคโปร์

จากการศึกษาของ Lee Kuan Yew School of Public Policy ซึ่งเผยแพร่เมื่อวันที่ 1 กันยายน 2568 ระบุว่า สิงคโปร์ถูกจัดอยู่ในอันดับ 4 ของโลกด้านค่าครองชีพสำหรับชาวต่างชาติ (Expatriates) รองจากนิวยอร์ก ซูริก และลอสแอนเจลิส ขณะที่ฮ่องกงอยู่ในอันดับ 10 อย่างไรก็ดี สำหรับคนท้องถิ่น (Locals) สิงคโปร์อยู่ในอันดับ 28 ของโลก โดยแม้จะยังคงเป็นประเทศที่มีค่าครองชีพสูงที่สุดในเอเชีย แต่ชาวสิงคโปร์ก็สามารถใช้ชีวิตโดยมีค่าครองชีพในระดับที่ต่ำกว่าที่ชาวต่างชาติต้องเผชิญค่อนข้างมาก

เมื่อเปรียบเทียบย้อนหลัง พบว่า ค่าครองชีพของชาวต่างชาติในสิงคโปร์ขยับขึ้นจากอันดับ 6 (ปี 2021) และ 5 (ปี 2022–2024) มาสู่อันดับ 4 ในปี 2025 ส่วนค่าครองชีพของคนท้องถิ่นก็ปรับตัวสูงขึ้น จากอันดับ 33 ในปี 2021 มาอยู่ที่อันดับ 28 ตั้งแต่ปี 2024

ปัจจัยขับเคลื่อนค่าครองชีพสูงในสิงคโปร์

การศึกษา Lee Kuan Yew School of Public Policy ชี้ให้เห็นว่า ค่าใช้จ่ายของชาวต่างชาติได้รับอิทธิพลจากราคาที่อยู่อาศัย การครอบครองยานพาหนะ และค่าเล่าเรียนในโรงเรียนนานาชาติ

ราคาที่อยู่อาศัย

สิงคโปร์อยู่อันดับ 6 ของโลก ในด้านราคาที่อยู่อาศัยสำหรับชาวต่างชาติ แต่ในขณะที่สำหรับคนท้องถิ่นอยู่เพียงอันดับ 23 ความแตกต่างนี้เกิดจากข้อจำกัดในการเข้าถึงที่อยู่อาศัยของชาวต่างชาติ ซึ่งส่วนใหญ่ต้องพึ่งพาตลาดบ้านเช่าและคอนโดมิเนียมเอกชน ในขณะที่ชาวสิงคโปร์สามารถเข้าถึงที่อยู่อาศัยสาธารณะ (Housing and Development Board – HDB) ที่ได้รับการอุดหนุนจากภาครัฐ

ค่าใช้จ่ายในการครอบครองยานพาหนะ

สิงคโปร์ถือเป็นหนึ่งในประเทศที่มีค่าใช้จ่ายในการครอบครองรถยนต์สูงที่สุดในโลก อันเนื่องมาจากระบบ Certificate of Entitlement (COE) หรือการประมูลใบครอบครองยานพาหนะ ซึ่งถูกออกแบบมาเพื่อควบคุมจำนวนรถบนท้องถนน โดยในการประมูลรอบแรกของเดือนกันยายน 2025 ราคาค่า COE สูงสุดที่ผู้ประมูลสำเร็จ (Quota Premium) อยู่ที่ 107,889 ดอลลาร์สิงคโปร์ สำหรับ ประเภท A (รถยนต์ขนาดเล็ก ≤1,600 cc หรือ ≤130 bhp / ≤110 kW) และ 127,501 ดอลลาร์สิงคโปร์ สำหรับ ประเภท B (รถยนต์ขนาดใหญ่ >1,600 cc หรือ >130 bhp) ทั้งนี้ ระดับราคาที่สูงกว่า 100,000 ดอลลาร์สิงคโปร์ สำหรับรถยนต์ทุกประเภท สะท้อนถึงอุปสงค์ที่มีแนวโน้มสูงขึ้นของตลาดรถยนต์ในสิงคโปร์

ค่าใช้จ่ายด้านการศึกษา

ค่าเล่าเรียนในโรงเรียนนานาชาติของสิงคโปร์เป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่เพิ่มภาระให้กับครอบครัวชาวต่างชาติ เนื่องจากไม่สามารถเข้าถึงระบบการศึกษาที่ได้รับการอุดหนุนจากภาครัฐเช่นเดียวกับคนท้องถิ่น ค่าเล่าเรียนในโรงเรียนนานาชาติอยู่ในช่วงประมาณ 20,000 – 50,000 ดอลลาร์สิงคโปร์ ต่อปี โดยไม่รวมค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมด้านเอกสารและค่าทำกิจกรรมอื่น ๆ

โอกาสจากการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์การแข่งขันในภูมิภาค

จากการจัดอันดับ IMD World Talent Ranking 2025 ไทยอยู่ในอันดับที่ 43 ของโลก แม้จะมีข้อได้เปรียบด้านค่าครองชีพที่ต่ำกว่า แต่ยังคงมีข้อจำกัดด้านความพร้อมของแรงงาน (Readiness) ซึ่งอยู่ที่อันดับ 47 สะท้อนความสามารถในการรักษาบุคลากรคุณภาพที่ยังอยู่ในระดับจำกัด สำหรับประเทศอื่น ๆ ในเอเชียที่ติดอันดับ 50 อันดับแรก ได้แก่ ไต้หวัน (17) มาเลเซีย (25) เกาหลีใต้ (37) และจีน (38)

ขณะเดียวกัน แม้สิงคโปร์จะออกมาตรการเชิงรุกในปี 2568 เช่น สิทธิประโยชน์ด้านภาษีและโครงการดึงดูดบุคลากรคุณภาพสูง แต่แรงกดดันด้านค่าครองชีพและต้นทุนธุรกิจที่สูงยังคงเป็นปัจจัยผลักดันสำคัญ โดยศาสตราจารย์ Misiek Piskorski ผู้เชี่ยวชาญจาก IMD ชี้ว่า สิงคโปร์กำลังเผชิญกับปัญหาแรงงานที่อพยพออกไป อันเป็นผลสืบเนื่องจากการที่บริษัทข้ามชาติจำนวนมากย้ายการดำเนินงานไปยังประเทศเพื่อนบ้าน เช่น ไทย มาเลเซีย และเวียดนาม ทำให้แรงงานเคลื่อนย้ายตามไปด้วย ทั้งนี้ ข้อมูลจากกระทรวงกฎหมายสิงคโปร์ระบุว่า ในครึ่งแรกของปี 2568 มีบริษัทถูกศาลสั่งเลิกกิจการถึง 187 แห่ง เพิ่มขึ้นจาก 146 แห่งในปี 2567 โดยเฉพาะธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม (F&B) ที่ได้รับผลกระทบหนัก

ปรากฏการณ์การย้ายฐานธุรกิจไม่ใช่เรื่องใหม่ โดยในปี 2566 หลังการแพร่ระบาดของโควิด-19 สิงคโปร์เคยเผชิญระลอกการปิดสำนักงานภูมิภาคและการย้ายแผนกธุรกิจมาแล้ว อันเป็นผลจากค่าครองชีพและค่าที่พักอาศัยที่เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด สถานการณ์ดังกล่าวจึงสะท้อนข้อจำกัดของสิงคโปร์ แต่ในอีกมุมถือว่าเป็นโอกาสเชิงกลยุทธ์ของประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาค รวมถึงไทย ที่จะสามารถยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันได้ผ่านการดึงดูดการลงทุนและทุนมนุษย์มีคุณภาพ หากลงทุนพัฒนาคุณภาพการศึกษาและสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการลงทุนอย่างยั่งยืน

ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทย (BIC)
สถานเอกอัครราชทูต ณ สิงคโปร์

แหล่งอ้างอิง: