สิงคโปร์กับยุทธศาสตร์ Data Centre สีเขียว: การเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลต้องมาพร้อมความยั่งยืน

การขยายตัวของเทคโนโลยี AI และบริการดิจิทัลทั่วโลก ทำให้ความต้องการศูนย์ข้อมูล (Data Centres) สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ด้วยข้อจำกัดด้านพื้นที่และทรัพยากรพลังงาน รัฐบาลสิงคโปร์จึงต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพและความยั่งยืนเป็นหัวใจหลัก ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ Green Data Centre Roadmap ที่มุ่งมั่นให้โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลเติบโตไปพร้อมกับเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) ของประเทศ โดยไม่สร้างภาระต่อระบบสาธารณูปโภคและสิ่งแวดล้อมท้องถิ่นในระยะยาว

เพื่อขับเคลื่อนเป้าหมายดังกล่าวให้เป็นรูปธรรม หน่วยงาน Singapore Economic Development Board (EDB) และ Infocomm Media Development Authority (IMDA) จึงได้ดำเนินโครงการ Data Centre – Call for Application รอบที่ 2 (DC-CFA2)1 เพื่อหาผู้ประกอบการศูนย์ข้อมูลที่มีศักยภาพสูงสุด ทั้งในด้านนวัตกรรมดิจิทัลและการบริหารจัดการพลังงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม การเปิดรับศูนย์ข้อมูลรอบใหม่ของสิงคโปร์ในครั้งนี้จะจัดสรรขีดความสามารถรวม (capacity) ของศูนย์ข้อมูลอย่างน้อย 200 เมกะวัตต์ (MW) เพิ่มขึ้นจาก 80 MW ในโครงการนำร่องครั้งก่อนหน้า (Data Centre – Call for Application หรือ DC-CFA) และอาจเพิ่มขึ้นได้อีกจากการนำนวัตกรรมพลังงานสีเขียวมาใช้ในศูนย์ข้อมูล เพื่อช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจดิจิทัลอย่างยั่งยืน

ภาพรวมเศรษฐกิจดิจิทัลของสิงคโปร์

รายงานล่าสุดของ IMDA ฉบับเดือนกันยายน 2568 เปิดเผยว่า ในปี 2567 เศรษฐกิจดิจิทัลของสิงคโปร์มีมูลค่าถึง 128,100 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ เพิ่มขึ้นราว 12,000 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์จากปี 2566 และคิดเป็นร้อยละ 18.6 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (GDP) ขณะที่ในปี 2568 เศรษฐกิจสิงคโปร์ยังคงเติบโตร้อยละ 4.8 ด้วยแรงหนุนหลักจากอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ และกระแสความตื่นตัวด้าน AI

การเติบโตอย่างก้าวกระโดดของเศรษฐกิจดิจิทัลดังกล่าว เป็นตัวเร่งสำคัญที่ทำให้ความต้องการโครงสร้างพื้นฐานอย่างศูนย์ข้อมูลพุ่งสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม การประมวลผลข้อมูลมหาศาลใช้ทรัพยากรอย่างหนัก ด้วยเหตุนี้ ในช่วงปี 2562 – 2565 รัฐบาลสิงคโปร์จึงเคยต้องสั่งระงับการอนุญาตก่อสร้างศูนย์ข้อมูลใหม่ชั่วคราว เพื่อทบทวนนโยบายควบคุมผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม (แม้จะส่งผลให้การลงทุนบางส่วนย้ายไปยังประเทศเพื่อนบ้านก็ตาม)

เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจควบคู่ไปกับความยั่งยืน รัฐบาลสิงคโปร์จึงได้จัดทำแผน Green Data Centre Roadmap ในปี 2567 โดยมี IMDA ช่วยขับเคลื่อนการเติบโตของศูนย์ข้อมูลสีเขียวผ่านกลไกสำคัญ 3 อย่าง ได้แก่

1. มาตรฐาน Green Mark for Data Centres (GMDC)2 ร่วมพัฒนาโดย Building and Construction Authority (BCA) และ IMDA เพื่อเป็นกรอบประเมินประสิทธิภาพของศูนย์ข้อมูลในด้านสำคัญ เช่น ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน การออกแบบและการก่อสร้างที่ยั่งยืน การใช้เครื่องมือดิจิทัล และความสามารถในการบำรุงรักษา มาตรฐาน GDMC มีการปรับปรุงครั้งล่าสุดเป็นGMDC: 2024 โดยมี 3 ระดับคือ Gold, GoldPLUS และ Platinum

2. มาตรฐาน SS 715:2025 สนับสนุนให้ผู้ดำเนินการและผู้ใช้ศูนย์ข้อมูลให้เลือกใช้อุปกรณ์ IT ที่ประหยัดพลังงาน และปรับอุณหภูมิที่เหมาะสมในการทำงาน โดยตั้งเป้าลดการใช้พลังงานของอุปกรณ์ IT ในศูนย์ข้อมูลลงอย่างน้อยร้อยละ 30

3. เงินสนับสนุน Energy Efficiency Grant (EEG) สนับสนุนเพื่อช่วยผู้ใช้ศูนย์ข้อมูลให้ปรับเปลี่ยนอุปกรณ์ IT ให้มีประสิทธิภาพด้านพลังงานสูงขึ้น โดยรัฐบาลร่วมลงทุนในอุปกรณ์ที่ผ่านการรับรองล่วงหน้า

เกณฑ์การคัดเลือกของโครงการ DC-CFA2

DC-CFA2 เป็นการเปิดรับศูนย์ข้อมูลครั้งที่ 2 นับตั้งแต่มีการระงับชั่วคราว โดยดำเนินการต่อจากโครงการ DC-CFA เมื่อเดือนกรกฎาคม 2565 ซึ่งเป็นโครงการนำร่องที่เปิดโอกาสให้ภาคอุตสาหกรรมเสนอแนวคิดนวัตกรรมที่ตอบโจทย์เป้าหมายความยั่งยืนของรัฐบาลได้ดีที่สุด การพิจารณาใบสมัครในโครงการ DC-CFA2 จะประเมินอย่างเข้มงวด โดยเน้นพิจารณาแบบองค์รวมจากประเด็นหลัก 3 ด้าน ได้แก่

1. ด้านกลยุทธ์ ต้องสามารถช่วยเสริมสร้างการเชื่อมต่อดิจิทัลในระดับสากลและความยืดหยุ่นของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลของสิงคโปร์ รวมทั้งช่วยเสริมความแข็งแกร่งของสิงคโปร์ในฐานะศูนย์กลางที่น่าเชื่อถือ (trusted hub) ด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยี เช่น AI

2. ด้านเศรษฐกิจ ต้องระบุการลงทุนในสินทรัพย์ถาวรและค่าใช้จ่ายทางธุรกิจทั้งหมดของศูนย์ข้อมูล พร้อมเสนอกิจกรรมหรือความร่วมมือที่สามารถ (1) ส่งเสริมการเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลของสิงคโปร์ เช่น การวิจัยและพัฒนา (R&D) การสร้างนวัตกรรมผลิตภัณฑ์ (Product Innovation) โครงการพัฒนาบุคลากร และ (2) ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมและบริษัทต่าง ๆ ที่ตั้งอยู่ในสิงคโปร์

3. ด้านความยั่งยืน ต้องจัดทำข้อเสนอวิธีการดำเนินการศูนย์ข้อมูลที่มีประสิทธิภาพสูงสุดและดีเยี่ยม (Best-in-class) อีกทั้งต้องให้ความสำคัญกับพลังงานสีเขียว ดังนี้

3.1 ศูนย์ข้อมูลของผู้ประกอบการที่ได้รับคัดเลือกจะต้องได้รับการรับรองด้วยมาตรฐาน GMDC ของ BCA-IMDA ในระดับ Platinum

3.2 ศูนย์ข้อมูลต้องมีการออกแบบ สร้าง และดำเนินการด้วยประสิทธิภาพการใช้พลังงานสูงสุด และบรรลุค่า Power Usage Effectiveness (PUE)3 ที่ 1.25 หรือดีกว่า (ในภาวะที่ภาระงาน IT ดำเนินการเต็มที่ร้อยละ 100)

3.3 ศูนย์ข้อมูลต้องใช้อุปกรณ์ IT ที่มีประสิทธิภาพด้านพลังงานตรงตามมาตรฐาน SS 715:2025 หรือดีกว่า และมีมาตรการร่วมกับผู้ใช้งานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช้งานอุปกรณ์

3.4 ศูนย์ข้อมูลควรใช้พลังงานสีเขียวให้ได้มากที่สุด โดยพลังงานที่ใช้อย่างน้อยร้อยละ 50 ต้องมาจากแหล่งพลังงานสีเขียวที่เหมาะสม เช่น ก๊าซไบโอมีเทน (Biomethane) แอมโมเนียคาร์บอนต่ำ ไฮโดรเจนคาร์บอนต่ำ เซลล์เชื้อเพลิงสมัยใหม่ที่มีเทคโนโลยีดักจับและกักเก็บคาร์บอน แผงโซลาร์เซลล์แบบติดตั้งรวมกับตัวอาคารในแนวตั้ง (Vertical Building-Integrated Photovoltaics) และแผงโซลาร์เซลล์แบบติดตั้งเสริมบนตัวอาคาร (Building-Applied Photovoltaics)

ความท้าทายของการตั้งศูนย์ข้อมูลในสิงคโปร์

การตั้งศูนย์ข้อมูลมีความท้าทายด้านการจ้างงานและการกระจายผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจสู่ท้องถิ่นอย่างทั่วถึงและยั่งยืน

แม้การตั้งศูนย์ข้อมูลจะมีการจ้างงานในช่วงก่อสร้าง 1-2 ปี แต่ตำแหน่งงานประจำในศูนย์ข้อมูลมีจำนวนน้อย เนื่องจากส่วนใหญ่เป็นระบบอัตโนมัติ เมื่อผนวกกับมาตรการลดหย่อนภาษี ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจส่วนใหญ่จึงอาจตกอยู่กับบริษัทต่างชาติมากกว่า ทั้งยังมีแรงกดดันด้านทรัพยากรที่จำกัด เนื่องจากศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ 1 แห่งอาจใช้ไฟฟ้าสูงถึง 200 MW และหากเน้นประมวลผล AI จะใช้เพิ่มขึ้นถึง 10 เท่า ศูนย์ข้อมูลขนาด 100 MW ใช้น้ำหล่อเย็นถึงวันละ 4.16 ล้านลิตร เทียบเท่าการใช้น้ำของประชากร 10,000 คน ซึ่งกระทบต่อความมั่นคงทางทรัพยากรของประเทศ

นอกจากนี้ แม้สภาพการณ์ของห่วงโซ่อุปทานในสิงคโปร์จะดีขึ้น แต่ความท้าทายในสิงคโปร์ด้านกฎระเบียบ ข้อกำหนดทางวิศวกรรม การขาดแคลนที่ดิน ภาษีอุตสาหกรรมสูง ความล่าช้าในการจัดหาอุปกรณ์เฉพาะทาง การจัดหาแรงงานทักษะสูง และต้นทุนที่เพิ่มขึ้น ยังเป็นปัจจัยสำคัญที่ส่งผลให้ผู้ประกอบการต้องลงทุนเพิ่มเพื่อพัฒนานวัตกรรมด้านระบบระบายความร้อนและการออกแบบที่มีประสิทธิภาพขึ้น รวมถึงพิจารณาทางเลือก เช่น ศูนย์ข้อมูลข้ามพรมแดน (cross-border data centre) ศูนย์ข้อมูลลอยน้ำ หรือย้ายไปตั้งศูนย์ข้อมูลในประเทศอื่น

บทสรุป

การเปิดรับศูนย์ข้อมูล DC-CFA2 ของสิงคโปร์ในครั้งนี้ สะท้อนการมุ่งรับมือประเด็นความท้าทายทั้งเชิงความยั่งยืนและเชิงเศรษฐกิจ อีกทั้งยังเพิ่มข้อกำหนดด้านประสิทธิภาพ เพื่อให้เกิดประโยชน์ทุกด้านสูงสุดด้วยทรัพยากรในประเทศที่มีจำกัด ไม่สร้างภาระต่อระบบสาธารณูปโภคและสิ่งแวดล้อมท้องถิ่น เสริมเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศให้เติบโตอย่างยั่งยืนและแข่งขันได้ในระยะยาวด้วยกฎระเบียบที่ชัดเจน โครงการ DC-CFA2 ยังเป็นการส่งสัญญาณเชิงนโยบายต่อการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลในอนาคตของประเทศ ว่าจะต้องควบคู่ไปกับมาตรฐานด้านพลังงานสะอาด นวัตกรรมเทคโนโลยี และการบริหารจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ศูนย์ข้อมูลเพื่อธุรกิจไทย (BIC)
สถานเอกอัครราชทูต ณ สิงคโปร์

แหล่งข้อมูล:

แหล่งอ้างอิง (Appendix):

  1. เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม 2568 Singapore Economic Development Board (EDB) และ Infocomm Media Development Authority (IMDA) ประกาศเปิดรับสมัครศูนย์ข้อมูล (Data Centres) ในโครงการ Data Centre – Call for Application รอบที่ 2 (DC-CFA2) และปิดรับการลงทะเบียนแสดงความสนใจเข้าร่วมเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2568 ทั้งนี้ โครงการจะปิดรับข้อเสนอฉบับเต็มจากผู้ประกอบการที่ลงทะเบียนไว้ในวันที่ 31 มีนาคม 2569 ↩︎
  2. เปิดตัวในเดือนตุลาคม 2567 เพื่อยกระดับมาตรฐานความยั่งยืนของศูนย์ข้อมูลในสิงคโปร์ มาตรฐานดังกล่าวใช้ได้กับทั้งศูนย์ข้อมูลที่มีอยู่แล้วและศูนย์ข้อมูลใหม่ ซึ่งอาจเป็นอาคารที่สร้างขึ้นโดยเฉพาะหรือเป็นส่วนหนึ่งของอาคารขนาดใหญ่ ↩︎
  3. PUE เป็นดัชนีชี้วัดสากลที่แสดงประสิทธิภาพการใช้พลังงานในระดับโครงสร้างพื้นฐานของศูนย์ข้อมูล (data centre facility-level energy efficiency) โดยคำนวณจากอัตราส่วนของพลังงานรวมที่ใช้ในแต่ละปีของศูนย์ข้อมูล ต่อพลังงานรวมที่ใช้ในแต่ละปีของอุปกรณ์ไอที (IMDA) ↩︎